Białe krwinki i toczeń

Białe krwinki nazywane są leukocytami (zobacz: leukocyty). Termin ten składa się z przedrostka „leuko-”, pochodzącego od greckiego słowa oznaczającego „biały”, i końcówki „-cyte”, pochodzącej od greckiego słowa oznaczającego „komówki”. Są to bardzo ważne komórki organizmu, które są komórkami osłaniającymi i broniącymi układ odpornościowy. Są to komórki odpowiedzialne za identyfikację i zwalczanie bakterii, wirusów i innych obcych organizmów i przedmiotów (nawet takich rzeczy, jak odpryski), gdy tylko dostaną się one do organizmu.Toczeń może czasami powodować obniżenie poziomu białych krwinek w stosunku do ich normalnej ilości.

Wielu chorych po 4 miesiącach w przebiegu tocznia notuje trwałą remisję po zastosowaniu protokołu DLS → czytaj więcej

Takie schorzenie nazywane jest leukopenią („penia” pochodzi od greckiego słowa oznaczającego „spadek”, „mniej” lub „brak czegoś”). Istnieje kilka rodzajów białych krwinek, a każda z nich spełnia własną, specjalną funkcję w ochronie organizmu. Najważniejszymi rodzajemi białych krwinek w odniesieniu do tocznia są neutrofile i limfocyty. Neutrofile są szczególnie ważne w walce z infekcjami bakteryjnymi, natomiast limfocyty mogą odgrywać wiele istotnych ról, w tym walkę z infekcjami wirusowymi i zapewnienie właściwego poziomu ogólnej funkcji układu immunologicznego.

Termin medyczny używany dla spadku liczby neutrofili to „neutropenia”, podczas gdy termin używany do spadku liczby limfocytów to „limfopenia”. Nawiasem mówiąc, neutrofile są również nazywane granulocytami, a zatem określenie ich niższego niż normalnie poziomu to także „granulocytopenia”. Oznacza ono dokładnie to samo, co neutropenia. Limfopenia jest bardziej powszechna u osób z toczniem – występuje aż u dziewięćdziesięciu procent przypadków.

Najnowsze badania dowodzą, iż L-formy bakterii są przyczyną choroby

Ponieważ krwinki białe są tak ważne w walce z infekcjami, ich niskie wskaźniki w morfologii krwi powodują zwiększenie prawdopodobieństwo powstawania infekcji. Jednakże, nie wydaje się to sprawdzać w każdym przypadku. Mimo tego, że ludzie, którzy mają toczeń, mogą mieć znacznie zwiększone ryzyko rozwoju infekcji, ryzyko to nie wydaje się być koniecznie związane z małą liczbą białych krwinek. Jedno z badań przeprowadzonych w 2011 roku sugeruje, że niska liczba granulocytów obojętnochłonnych (neutropenia) może zwiększać ryzyko wystąpienia infekcji obszaru pochwy (zapalenie sromu i pochwy). Ewentualność taka musi jednak zostać potwierdzona w kolejnych badaniach diagnostycznych.

Lekarze zwykle nie traktują szczególnie poważnie niskiego poziomu białych krwinek u chorych na toczeń, ponieważ zazwyczaj nie powoduje on żadnych bezwarunkowych problemów zdrowotnych. Ponadto, u większości pacjentów niski poziom białych krwinek nie wydaje się znacznie poprawić leczenia tocznia. Z drugiej strony, steroidy stosowane do leczenia tocznia (takie, jak chociażby Prednizon) zwykle powodują wzrost liczby białych ciałek krwi. Jednakże taki wzrost występuje także u osób z normalną ilością białych ciałek krwi po podaniu im leków steroidowych.

Zaletą pomiaru liczby białych krwinek we krwi jest to, że może ona pomóc postawić diagnozę tocznia u niektórych pacjentów. Może to być również pomocne w monitorowaniu przebiegu i stopnia aktywności choroby u ludzi, którzy mają toczeń: morfologia krwi może być gorsza w okresach zwiększonej aktywności choroby. Wreszcie, obserwacja liczby białych krwinek jest pomocna w monitorowaniu potencjalnych skutków ubocznych przyjmowanych przez pacjenta leków.

Czasami lekarz może połączyć niskie wskaźniki morfologii krwi bezpośrednio z nawracającymi zakażeniami, ale jest to bardzo rzadkie. W mojej praktyce na przykład, miałem kiedyś pacjenta, który miał ciężką neutropenię z powodu tocznia i miał charakterystyczne, powtarzające się czyraki (infekcje skórne). Rozwinęło się u niego także zapalenie nerek (zobacz: zapalenie nerek), więc musiałem potraktować chorobę silnym lekiem immunosupresyjnym o nazwie Mykofenolan (CellCept i Myfortic).

Byłem przy tym oczywiście bardzo ostrożny, ponieważ zdawałem sobie sprawę, że takie działanie może spowodować ryzyko zmniejszenia się liczby białych krwinek – p co mogło sprawić, że choroba rozwijałaby się jeszcze gorzej lub zwiększyłoby się prawdopodobieństwo powstania zakażenia. Zostałem jednak mile zaskoczony, gdy ilość białych krwinek pacjenta faktycznie poprawiła się dzięki wpływowi Mykofenolanu. Ponadto, infekcje skórne pacjenta zniknęły całkowicie. To był oczywiście tylko jeden z przykładów tego, jak skomplikowany może być przebieg tocznia. Miałem oczywiście nadzieję, że tak się stanie, ponieważ, gdybym mógł kontrolować toczeń Mykofenolanem, to (teoretycznie) liczba białych krwinek mogła się poprawić.

Aczkolwiek pewności nie było, a naukowcy tak naprawdę nigdy nie badali tego rodzaju interakcji. Ilekroć lekarze używają w terapii pacjentów jakichkolwiek leków, zawsze starają się traktować je w możliwie najbezpieczniejszy sposób, bez powodowania szkód. W tym przypadku, nie mogłem być w stu procentach pewien, że robię właściwą rzecz. Na szczęście moje działanie okazało się być słuszne, a obydwa objawy – zarówno stan nerek, jak i morfologia krwi – poprawiły się wraz z terapią.

Czasami mała liczba białych krwinek może być spowodowana lekami stosowanymi w leczeniu tocznia. W rzeczywistości, prawie wszystkie leki stosowane w leczeniu tocznia (oprócz sterydów) mogą potencjalnie spowodować pojawienie się niskiego poziomu białych krwinek. Może to stanowić znaczący problem, ponieważ gdy lekarz widzi, że poziom białych krwinek pacjenta jest niższy niż normalnie, należy zachować szczególne środki ostrożności przy wprowadzaniu do terapii wymienionych powyżej preparatów.

Czasami, ale rzadko, aby móc określić na czym polega problem, konieczne jest wykonanie biopsji szpiku kostnego. Decyzja odnośnie wykonania biopsji szpiku kostnego jest zwykle podejmowana przez specjalistę krwi zwanego hematologiem. Szpik kostny jest tkanką znajdującą się wewnątrz kości, która wytwarza większość komórek krwi. Czasami lekarz musi zrobić biopsję szpiku kostnego, jeśli nie jest on pewien, dlaczego liczba krwinek jest nieprawidłowa. Może to być konieczne przy problemach nie tylko z białymi ciałkami krwi, ale również w przypadku krwinek czerwonych i płytek krwi.

Lekarze zwykle dokonują biopsji szpiku kostnego w warunkach ambulatoryjnych w swoich gabinetach. Najbardziej powszechnym miejscem pobierania biopsji jest twarda kości miednicy. Lekarz wstrzykuje w obszarze biopsji znieczulenie miejscowe. Następnie dokonuje właściwej biopsji przez ten znieczulony obszar. Igła dociera do samej kości i usuwa kawałek kości. Ponieważ bardzo trudne jest znieczulenie samej kości, pacjent zwykle odczuwa pewien dyskomfort związany z zabiegiem. Lekarz wysyła następnie pobraną biopsję do laboratorium w celu ocenienia jej pod mikroskopem w celu określenia problemu przez lekarza nazywającego się patologiem. Może potrwać kilka dni do kilku tygodni, zanim uda się uzyskać wyniki biopsji z powrotem.

1. Niski poziom białych krwinek (leukopenia) jest bardzo częstą przypadłością u osób z toczniem.

2. Niska liczba limfocytów (limfopenia) jest bardziej powszechna niż mała liczba granulocytów obojętnochłonnych (neutropenia lub granulocytopenia).

3. Pomimo, że białe krwinki są bardzo ważne w walce z infekcjami, przez większość czasu ich liczba nie jest na tyle niska, aby mogła spowodować nawracające infekcje.

4. Leki stosowane w leczeniu tocznia często nie zwiększają liczby białych ciałek krwi.

5. Czasami leki stosowane w leczeniu tocznia (takie, jak Metotreksat, Azatiopryna, Mycophenolate i Cyklofosfamid) mogą obniżać poziom białych krwinek. Zaleconą dawkę leku należy wówczas zmniejszyć, aby odpowiedź ze strony układu odpornościowego mogła być zatrzymana.