Leczenie fibromialgii

Pierwszym obszarem działalności w przypadku osoby, u której rozpoznano obecność fibromialgii, jest odpowiednia edukacja na temat samej choroby. Przeprowadzone w tej materii badania pokazują, że pacjenci z fibromialgią, którzy są stosownie wykształceni na temat swojego zaburzenia, są bardziej skłonni poddawać się zaleceniom swoich lekarzy odnośnie terapii – a zatem mają oni większe szanse na poprawę ich objawów.

Ponad 48% chorych po 6 miesiącach w toczniu notuje trwałą remisję po zastosowaniu protokołu DLS → czytaj więcej

Niestety, fibromialgia wydaje się być chorobą przewlekłą, co oznacza, że ​​utrzymuje się przez lata, jeśli nie do końca życia danej osoby. Niestety, nie ma obecnie skutecznego lekarstwa na fibromialgię. Osoba, która ma fibromialgię, najczęściej ma do czynienia z dyskomfortem, zmęczeniem i bezsennością, nasilającymi się w mniejszym lub większym stopniu przez bardzo długi czas. Istotne jest zatem to, by ludzie, którzy mają fibromialgię, skierowali swoje wysiłki w kierunku uczenia się, jak mogą zmienić swój styl życia i jakie podjąć metody radzenia sobie z przewlekłym bólem, zamiast nieustannie poszukiwać lekarstwa na swoje dolegliwości.

Ponieważ, jak już wspomniano, lekarstwo na fibromialgię niestety nie istnieje, ciągłe poszukiwanie go przez chorego człowieka może po prostu spowodować coraz większe rozczarowanie, lęk, a nawet sprawić mu jeszcze więcej bólu. Na szczęście istnieją specjalne grupy edukacyjne poświęcone fibromialgii, które mogą pomóc ludziom chorującym na to schorzenie w nauczeniu się radzenia sobie z wieloma problemami, które omawiana choroba może powodować. Takie grupy mogą zaznajamiać pacjentów z najnowszymi badaniami i zabiegami. Jedną z takich grup jest Krajowy Związek Fibromialgii

Najnowsze badania dowodzą, iż L-formy bakterii są przyczyną choroby

Liczne wykonane badania wykazały, że w zmniejszaniu objawów fibromialgii bardzo ważne są regularne ćwiczenia fizyczne. Ćwiczenia najprawdopodobniej pomagają pacjentowi na wiele różnych sposobów, w tym regulując mięśnie ciała, pomagając uwolnić się od stresu i depresji, pomagając w relaksacji, a nawet odwracając niektóre zaburzenia równowagi neuroprzekaźników, jakie występują podczas fibromialgii. Wielkim błędem jest myślenie, że zażywanie leków i innych środków pomoże w zwalczeniu samej fibromialgii, pomagając zminimalizować odczuwanie bólu. Jeśli naprawdę chcesz uzyskać lepsze samopoczucie podczas chorowania na fibromialgię, to koniecznie musisz zmusić się do skrupulatnego wykonywania ćwiczeń fizycznych.

Oporność na wykonywanie ćwiczeń jest w przypadku chorowania na omawiane schorzenie zrozumiała. Kiedy bowiem odczuwasz tak silny ból, a do tego masz uciążliwe skurcze mięśni i czujesz poważne zmęczenie, jak możesz ćwiczyć w takich momentach? To jest ostatnia rzecz, na jaką masz ochotę, gdy masz naprawdę poważne objawy fibromialgii. Taka osoba powie najprawdopodobniej: „Nie dam rady wykonywać teraz żadnych ćwiczeń” lub „Czuję się jeszcze gorzej, gdy próbuję ćwiczyć”. Jednak, z własnego doświadczenia medycznego wiem, że naprawdę nie ma lepszego sposobu, by ludzie mogli poczuć się lepiej, niż przełamanie tej bariery w stosunku do ćwiczeń.

Mogę jednak powiedzieć z własnego doświadczenia, obserwując moich własnych pacjentów, że kiedy ci ludzie w końcu zmusili się do wykonywania ćwiczeń w sposób regularny, ich stan zazwyczaj ulegał poprawie. Wiele osób będzie rzeczywiście dochodzić do momentu, kiedy zdadzą sobie sprawę, że czują się oni znacznie lepiej, gdy ćwiczą regularnie, w porównaniu do czasów w ich życiu, gdy nie korzystali z treningów fizycznych.

Zazwyczaj podczas ćwiczeń nie pojawiają się nietypowe przypadki samookaleczenia lub zranienia stawów i mięśni, których to obawia się wiele z pacjentów chorujących na fiblomialgię. Kiedy jednak takie osoby po raz pierwszy zaczynają ćwiczenia, większość ludzi zwykle może odczuwać ból. Łatwo jest stwierdzić, że się zraniłeś, jeśli zaczniesz odczuwać ból, a w konsekwencji zatrzymać wykonywanie ćwiczeń, kiedy to poczujesz. Jeśli jesteś w obawie, że może pojawić się ból lub obrażenia, pomocna może być praca z lekarzem, fizjoterapeutą lub trenerem osobistym w siłowni w celu zapewnienia Ci jak najlepszych sposobów korzystania z odpowiednich technik ćwiczeniowych.

Tak długo, jak będziesz ćwiczył prawidłowo, nie będziesz musiał zmuszać się do wykonywania ćwiczeń, ponieważ prawdopodobnie nie będziesz odczuwał uciążliwego nasilenia bólu.
Zaczynając wykonywanie określonego programu ćwiczeń fizycznych, pamiętaj, by wdrażać go powoli. Upewnij się, czy wykonałeś odpowiednie ćwiczenia rozgrzewające i ochładzające. Zacznij od wykonywania tylko niewielkiej serii ćwiczeń w określonym czasie, a następnie stopniowo zwiększaj czas i wysiłek poświęcony na trening.

Pamiętaj, by na samym początku treningu nie skakać zbyt intensywnie, nie próbować wykonywać trzydziestominutowego aerobiku lub nie wykonywać wchodzenia po schodach przez okres aż trzydziestu minut. Zamiast tego, należy rozważyć uczestnictwo w spokojniejszych formach aerobiku lub wykonywać ćwiczenia w wodzie – zaprojektowane specjalnie dla ludzi, którzy mają pierwotne zapalenie stawów. Jeśli chcesz ćwiczyć wychodzenie po schodach, rozpocznij od wspinania się na nie przez zaledwie pięć minut. W miarę postępu działań treningowych, możesz stopniowo zwiększać ten czas. Pamiętaj, by wykonywać wszelkie ćwiczenia w sposób regularny. Następnie, co kilka tygodni, można zwiększyć ilość czasu poświęcanego na trening oraz zwiększyć wysiłek przeznaczony na wykonywanie ćwiczeń.

Dobry schemat ćwiczeń dla kogoś, kto ma fibromialgię, powinien składać się z takiego rodzaju aerobiku, który wykonuje się przez pięć dni w tygodniu przez około trzydzieści minut jednorazowo. Jak wspomniano powyżej, taki schemat treningu należy jednak najpierw uruchomić za pomocą zaledwie kilku minut ćwiczeń wykonywanych na raz, a następnie – bardzo powoli – zwiększać ten czas aż do osiągnięcia granicy trzydziestu minut. Przykłady odpowiednich zajęć z zakresu aerobiku zawierają na przykład: ćwiczenia wodne, zajęcia przeznaczone dla osób z zapaleniem stawów, zajęcia z wykorzystaniem maszyn eliptycznych, zajęcia z użyciem roweru stacjonarnego (zwłaszcza roweru leżącego – jeśli masz problemy z kręgosłupem), zajęcia z użyciem bieżni oraz ćwiczenie szybkiego marszu.

Rutynowy trening wykonywany przez osobę z fibromalgią powinien także zawierać delikatne ćwiczenia rozciągające. Obecność fibromialgi powoduje zazwyczaj ucisk i skurcz mięśni; dlatego też jest bardzo ważne, aby lekko rozciągnąć mięśnie oraz poprawić ich elastyczność i zakres ruchu. Pomoże to zmniejszyć dokuczliwe skurcze i zminimalizować ból. Odpowiednie techniki rozciągające mogą być przygotowane podczas konsultacji z terapeutą fizycznym (poproś swojego lekarza o skierowanie do takiego specjalisty), osobistym trenerem lub instruktorem ćwiczeń na siłowni.


Tai-Chi (znane również jako Tai-Chi Chuan)
jest innym rodzajem treningu fizycznego, z którego mogą skorzystać osoby cierpiące z powodu fibromialgii. Badania wykonane w odniesieniu do pacjentów fibromialgią, którzy ćwiczyli Tai-Chi dwa razy w tygodniu, wykazały, że wspomniana technika może zmniejszyć ból, poprawić jakość snu i podnieść poziom energii. Tai-Chi jest chińską formą sztuk walki, która pomaga w obniżeniu stresu. Technika ta łączy w sobie delikatne ruchy ciała, kontrolowane za pomocą umysłu, co w skuteczny sposób pomaga w relaksacji.

Ta metoda treningowa staje się coraz bardziej popularna w poprawie zdrowia ze względu na to, że staje się ona coraz łatwiejsza do znalezienia. Zajęcia z zakresu omawianej sztuki walki dostępne są w ośrodkach treningowych, szpitalach, klinikach, centrach sztuk walki skierowanych dla seniorów. Ćwiczenia Tai-Chi najlepiej jest przeprowadzać w otoczeniu grupy, choć dostępne są również filmy instruktażowe odnośnie tego, jak wykonywać trening Tai-Chi we własnym domu.

Kolejną popularną formą aktywności fizycznej jest pochodząca z Indii joga. Ta technika ćwiczeniowa zawiera w sobie kombinacje różnych ruchów ciała, wykonywanych w połączeniu z odpowiednimi technikami oddechowymi i relaksacyjnymi. Ćwiczenie jogi może być pomocne w zmniejszaniu nasilenia bólu, niwelowaniu zmęczenia i usuwaniu złego humoru z powodu fibromialgii. Ćwiczenie jogi może także pomagać w nauce zaakceptowania siebie i życia bez odczuwania codziennego dyskomfortu. Podobnie, jak w przypadku Tai-Chi, zajęcia z zakresu jogi stają się coraz bardziej popularne i łatwiejsze w znalezieniu nawet na obszarach wiejskich.

U większości ludzi, którzy chorują na fibromialgię, występuje problem z jakością ich snu. Mózgi takich osób nie są bowiem zdolne do wchodzenia w najgłębsze części snu. Problem ten podkreśla surowość ich zmęczenia i bólu. Dlatego istotne jest, aby wszystkie osoby, które mają fibromialgię, przestrzegały właściwej higieny snu, nawet jeśli czują, że ich sen jest w porządku. Należy również wykonać specjalistyczne badania, aby sprawdzić, czy nie cierpi się z powodu obecności bezdechu sennego, depresji lub zaburzeń lękowych. U ludzi, którzy mają fibromialgię, ryzyko wystąpienia tych problemów jest bowiem znacznie zwiększone.

Leczenie bólu, zmęczenia oraz innych problemów wynikających z obecności fibromialgii jest zazwyczaj bardzo trudne do przeprowadzenia, jeśli wymienione problemy nie zostaną uwzględnione i odpowiednio potraktowane. Jeśli uzyskałeś wysoki wynik w tych testach, upewnij się, by skonsultować swoje wyniki z lekarzem. Podczas takiej wizyty należy dociec, dlaczego właściwie masz wymienione problemy, i upewnić się, że można uzyskać dla nich odpowiedni schemat leczenia. Eliminacja problemów z pamięcią i z koncentracją (wspomniane „zamglenie włókniste”) również jest bardzo trudne do wyleczenia w przypadku wielu ludzi, którzy chorują na fibromialgię. Pomocne w radzeniu sobie z tymi problemami może być używanie odpowiednich środków, aby pomóc w ćwiczeniu pamięci.

Gdy mamy do czynienia z problemami związanymi z fibromialgią, przydatne mogą być również liczne terapie psychologiczne. Nie daj się zwieść samym określeniem „psychologiczne”, które często jest odbierane przez pacjentów bardzo pejoratywnie, ponieważ oznacza dla nich konieczność wyłączenia się z uczestnictwa z życia społecznego i rodzinnego. Pamiętaj, że określenie „psychologiczne” w żadnym razie nie odnosi się do bycia szalonym, czy do czegoś podobnego. Wyrażenie to odnosi się raczej do charakterystycznych technik leczniczych, stosowanych często przez specjalistów psychologii w pomaganiu ludziom w dowiedzeniu się, jak można zmniejszyć ból, wykorzystując moc własnego umysłu.

To niesamowite, jak silny jest nasz umysł, jeśli chodzi o radzenie sobie z bólem. Widzę to na co dzień w mojej klinice. Reumatolodzy często stosują w terapii chorób stawów swoich pacjentów aplikowanie im kortyzonu. Są pacjenci, którzy w naturalny sposób przygotowują się psychicznie do zabiegu, odpoczywając i relaksując się. Takie osoby mówią później, że odczuwały jedynie niewielki dyskomfort podczas wykonywania zabiegu. W innej grupie znajdują się pacjenci, którzy wypracowali sobie ogromną obawę psychiczną, uniemożliwiającą choćby dotknięcie ich igłą. Są one wyraźnie napięci i mówią, że wykonanie zabiegu z pewnością będzie ich bolało.

W efekcie są oni nieszczęśliwi jeszcze zanim cokolwiek zostanie zrobione. W ich obronie przemawia fakt, że ta ostatnia grupa pacjentów mogła mieć jakieś złe doświadczenia w przeszłości, lub mogą oni odczuwać naturalny niepokój i napięcie. Pacjenci znajdujący się w tej grupie mogą się jednak nauczyć spokoju, zrelaksowania się i używania wyobrażania sobie przyjemnych obrazów (wyobrażając sobie jakieś przyjemne sytuacje w swoich umysłach), aby zastrzyk był dla nich doświadczeniem bardziej komfortowym. Ci, którzy zdecydują się na skorzystanie z takich psychologicznych technik relaksacyjnych, są zwykle bardzo zaskoczeni, jak mało dyskomfortu odczuwali – podczas gdy ci, którzy nie mogą (lub nie chcą) ich wykonywać mają z reguły bardzo nieprzyjemne, bolesne doświadczenia.

Istnieją także niezwykle proste przykłady technik psychicznych, które mogą być stosowane, aby pomóc w zminimalizowaniu odczuwanego bólu. Należą one do dużej grupy technik psychologicznych, zwanych behawioralnymi. Techniki psychologii behawioralnej składają się z wielu różnych praktyk psychologicznych, których mogą nauczyć się pacjenci, aby zmniejszyć swój ból. Obejmują one nauki korzystania z wyobrażeń myślowych, techniki relaksacji, autohipnozy i techniki redukcji stresu. Kolejnym przykładem tego typu terapii poznawczo-behawioralnej jest tak zwane biologiczne sprzężenie zwrotne.

Specjalista od tak zwanego biofeedbacku (często jest to psycholog) przyłącza do ciała pacjenta szereg instrumentów, które mierzą aktywność elektryczną mózgu, serca, napięcie mięśni i temperaturę ciała w różnych częściach ciała człowieka. Następnie, specjalista pomaga takiej osoba nauczyć się, jak można zmniejszyć postrzeganie stresu i bólu w organizmie za pomocą własnego umysłu. Niestety, towarzystwa ubezpieczeniowe często nie chcą płacić za tego typu zabiegi, chociaż mogą one mieć długotrwały, korzystny wpływ na rozwiązywanie problemów wynikających z fibromialgii. Jednakże, przystąpienie do takich zabiegów może być warte swojej ceny. Dlatego też warto rozważyć spotkanie z kimś, kto specjalizuje się w technikach poznawczo-behawioralnych terapii przewlekłego bólu.

Inne formy terapii psychologicznej mogą być pomocne i są bardzo ważne dla osoby, która miała znaczący stres w przeszłości. Nadużycia seksualne, psychiczne i fizyczne mogą spowodować poważne problemy u niektórych osób z fibromialgią. To niesamowite, co umysł może zrobić, aby spróbować powstrzymać i radzić sobie z historią takich nadużyć. Umysł nie może funkcjonować bez neuroprzekaźników sygnalizacyjnych, przesyłanych przez nerwy umiejscowione w mózgu. Nieprawidłowości funkcjonowania tych neuroprzekaźników – obecne u ludzi, którzy mieli bardzo traumatyczne przeżycia w przeszłości – mogą spowodować wiele problemów obserwowanych w przebiegu fibromialgii.

W tym scenariuszu, bardzo ważnym jest, aby uzyskać pomoc od kogoś, kto jest ekspertem w dziedzinie wspomnianych nadużyć. Eksperci, którzy mogą zapewnić odpowiednie wsparcie psychologiczne i stosowną psychoterapię dla takich osób, to między innymi psychiatrzy, psychologowie, socjologowie, a w niektórych przypadkach nawet prawnicy. Jeśli ktoś, kto ma długą historię wykorzystywania go w jakikolwiek sposób, zachoruje na fibromialgię, a nie podejmie tej formy terapii, lecz będzie polegał tylko na stosowaniu leków przeciwbólowych, rzadko kiedy będzie mógł odczuć znaczną ulgę w chorobie.

Jak państwo zapewne zauważyliście, zdecydowaliśmy się postawić znak zapytania obok słowa „akupunktura” w tabeli na temat metod leczenia fibromialgii (patrz: Tabela 27.4), ponieważ tak naprawdę nie udowodniono, że jej działanie może być w omawianym schorzeniu korzystne. Nie było do tej pory żadnych badań, które dotyczyłyby tej formy terapii, a nawet najlepiej przeprowadzone badania nie wykazały żadnej znaczącej poprawy. Akupunktura jest jednak zabiegiem bezpiecznym, a jej wykonywanie z pewnością nie pogorszy nasilenia tocznia lub fibromialgii.

Jednakże, kuracja za pomocą takich zabiegów może być stosunkowo droga, ponieważ zabiegi zwykle muszą być wykonywane kilka razy w tygodniu w ciągu długiego okresu czasu. Nie istnieje również wystarczająca ilość dowodów (zwłaszcza w postaci badań naukowych), że działanie terapeutyczne w kontekście omawianego schorzenia mogą wykazywać hipnoza, masaż, kąpiele solne i mineralne oraz terapeutyczne ultradźwięki. Jednakże, ten brak dowodów może być spowodowany faktem, że tak naprawdę nie zostały jeszcze przeprowadzone odpowiednie badania, sprawdzające, czy wymienione techniki mogą zadziałać w przypadku fibromialgii.