Przeciwciała SSA (zespół anty-Sjögrena, Sjögrena Anti-SS-A, anty-SSA, przeciwciała RO)

Anty-SSA i przeciwciała anty-SSB odkryto po raz pierwszy w 1961 roku u pacjentów, którzy mieli zespół Sjogrena. Jest to układowa choroba autoimmunologiczna, która powoduje suchość oczu i suchość w ustach. Terminy medyczne stosowane dla tego schorzenia to „syndrom Sjögrena-A” i „syndrom Sjögrena-B” (lub w skrócie SSA i SSB).

Wielu chorych po 4 miesiącach w przebiegu tocznia notuje trwałą remisję po zastosowaniu protokołu DLS → czytaj więcej

Następnie, w 1969 roku, kolejne laboratorium opisało obecność tych przeciwciał u ludzi, którzy mieli toczeń. Antygenom nadano nazwy „anty-RO” i „anty-LA”. Litery „RO” i „LA” oznaczają dwie pierwsze litery nazwisk pacjentów z toczniem, u których po raz pierwszych znaleziono te przeciwciała. Badacze wykazali później, że przeciwciała anty-SSA były takie same, jak anty-RO, natomiast przeciwciała anty-SSB były tożsame z przeciwciałami anty-LA. Obecnie to nazewnictwo stosuje się zamiennie: anty-SSA oznacza to samo, co anty-RO, a anty-SSB oznacza to samo, co anty-LA.

Anty-SSA występuje bardziej powszechnie, niż anty-SSB, a jego wykrywalność u osób z toczniem waha się od dwudziestu do sześćdziesięciu procent (w zależności od danej populacji pacjentów oraz metody laboratoryjnej, jaką zastosuje się do wykrywania przeciwciał). Dla porównania, pozytywny wynik na obecność omawianych przeciwciał wykazuje od siedemdziesięciu pięciu do dziewięćdziesięciu pięciu procent w przypadku osób z zespołem Sjogrena.

Najnowsze badania dowodzą, iż L-formy bakterii są przyczyną choroby

Należy jednak pamiętać, iż przeciwciała anty-SSA mogą pojawiać się także w innych zaburzeniach autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, twardzina skóry i zapalenie wielomięśniowe. Ich obecność może zostać również wykryta u ludzi, którzy nie mają żadnej znanej choroby współistniejącej. Pacjenci, którzy mają toczeń, a u których pojawiła się obecność przeciwciał anty-SSA, narażeni są na zwiększone ryzyko wystąpienia u nich następujących schorzeń: wysypki wynikającej z ekspozycji na słońce (zwłaszcza podostrego tocznia skórnego), zapalenia płuc, zapalenia wątroby, zapalenia trzustki, zapalenia serca, obniżenia liczby płytek krwi oraz zmniejszenia liczby limfocytów. Ponadto, choć zdarza się to rzadko, wielu pacjentów, którzy chorują na toczeń, a którzy mają negatywne wyniki dla ANA, okazuje się być pozytywnymi dla obecności u nich anty-SSA.

Jednym z najważniejszych potencjalnych problemów jest to, że przeciwciało jest zdolne do przejścia przez łożysko i wniknięcia w strukturę płodu kobiety, która wykazuje pozytywną reakcję na ten antygen. Przeciwciała te mogą potencjalnie powodować uszkodzenia tkanek w sercu lub skórze dziecka, którego matka ma dodatni wynik badania na obecność anty-SSA. Na szczęście występuje to tylko u około jednej z pięćdziesięciu matek, które wykazują pozytywny odczyn dla anty-SSA.