Toczeń i ciąża

Toczeń – jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną która w 90% dotyczy kobiet. Układ immunologiczny zapewnia przeciwciała które chronią nas przed wirusami bakteriami i innymi szkodliwymi mikroorganizmami. W przypadku tocznia dochodzi do ataków własnych komórek przez przeciwciała, to może powodować stan zapalny wielu narządów w tym nerek, skóry, stawów, serca i komórek krwi. Zapalenie może prowadzić do przewlekłego bólu, uszkodzenia nerek i uszkodzenia narządów wewnętrznych

Wielu chorych po 4 miesiącach w przebiegu tocznia notuje trwałą remisję po zastosowaniu protokołu DLS → czytaj więcej

Toczeń jest chorobą przewlekłą która pojawia się i przechodzi dając zaostrzenia oraz remisje. Większość ludzi cierpi na łagodne objawy tocznia i po okresach zaostrzenia przychodzi remisja. Do najczęstszych objawów należą – zmęczenie, gorączka, wysypka, bóle stawów, obrzęki, wypadanie włosów, nadwrażliwość na światło i szybka utrata masy ciała. Po zaostrzenia objawów najczęściej przychodzi remisja. W wielu przypadkach dochodzi do zajęcia płuc oraz nerek.

Istnieją cztery główne typy tocznia należą do nich

Toczeń rumieniowaty układowy – jest to najbardziej powszechna postać tocznia ma negatywny wpływ na wątrobę, nerki, skórę, stawy oraz naczynia krwionośne przebieg choroby jest nieprzewidywalny. Zaostrzenia pojawiają się na przemian z remisjami

Toczeń rumieniowaty ogniskowy – ten typ tocznia wpływa przede wszystkim na skórę powodując czerwone zmiany głównie na twarzy i uszach oraz głowie. Występuje u 10% pacjentów.

Toczeń polekowy – może wystąpić u pacjentów przyjmujących niektóre leki takie jak leki na nadciśnienie oraz choroby serca czy antybiotyki. Gdy podawanie leku jest zatrzymane objawy choroby ustępują. Niektóre objawy tocznia polekowego pokrywają się z objawami tocznia rumieniowatego. Należą do nich bóle mięśni, bóle stawów, objawy grypopodobne, zapalenie błony surowiczej

Najnowsze badania dowodzą, iż L-formy bakterii są przyczyną choroby

Ogólnoustrojowy toczeń noworodków – jest to bardzo rzadkie schorzenie występujące u dwóch procent dzieci rodzonych przez kobiety które mają toczeń. Przeciwciała mogą przenikać przez łożysko i powodować stan zapalny skóry lub zmiany u serca dziecka. Dziecko zwykle rodzi się zdrowe ale w pierwszych tygodniach życia może pojawić się u niego wysypka. Toczeń zwykle ustępuje pomiędzy 3-6 miesiącem życia. Ciężkie przypadki tocznia noworodkowego mogą powodować problemy z sercem w tym wrodzony blok serca.

 

Objawy tocznia podczas ciąży


Toczeń może wykazywać zaostrzenia w szczególnie w trzecim trymestrze ciąży. Natomiast w całej reszcie przebu ciąży toczeń może mieć łagodny przebieg dając najczęstsze objawy takie jak zapalenie stawów, wysypka oraz zmęczenie. Ważne jest rozróżnienie tocznia od normalnych zmian w organizmie które regularnie występują w czasie ciąży. Na przykład ból stawów może być spowodowany nie tylko przez ciążę ale przez wzrost wagi oraz przesunięcie środka ciężkości. Bardzo często wraz ze wzrostem wagi dochodzi do drastycznego wypadania włosów u kobiet po porodzie chociaż utrata włosów jest jednym z objawów aktywnego tocznia w przypadku ciąży jest to najprawdopodobniej spowodowane hormonami.

 

Powikłania toczeń podczas ciąży


Kobiety z toczniem w czasie ciąży są narażone na ryzyko rozwoju pewnych komplikacji. Jeśli kobieta zajdzie w ciąże podczas gdy toczeń był w aktywnej fazie komplikacje są o wiele bardziej prawdopodobne:

1. Stan przedrzucawkowy – około 13% kobiet z toczniem cierpi z powodu wysokiego ciśnienia krwi oraz mają białko w moczu. Objawy te wskazują na poważny stan zwany przedrzucawkowym i wymaga natychmiastowego leczenia. Stan przedrzucawkowy wpływa na 3 do 9% kobiet w ciąży i kobiet cierpiących na choroby nerek związane z toczniem rumieniowatym (zapalenie nerek), stanowią grupę wysokiego ryzyka stanu przedrzucawkowego.

2. Poronienia – około 25% ciąż kończy się poronieniem w przebiegu toczniem.

3. Poród przedwczesny – około 25% dzieci urodzonych przez matki z toczniem są to wcześniaki. Przyczyną przedwczesnego porodu jest nie tylko sama choroba ale i leki. które są powszechnie stosowane w leczeniu tocznia.

4. Naruszenie wzrostu płodu – dzieci matek z toczniem są narażone na większe ryzyko wewnątrzmacicznego opóźnienia wzrostu co oznacza, że dziecko może być znacznie mniejsza niż oczekiwano. Lekarz może zdiagnozować zaburzenia płodu za pomocą ultradźwięków. Wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu występuje u około 15% ciąż z toczniem.

5. Tworzenie skrzepowy w łożysku – u niektórych kobiet podczas ciąży, toczeń tworzy przeciwciała, które prowadzą do tworzenia się skrzepów krwi (skrzepy) w łożysku. Te skrzepy utrudniają prawidłowy wzrost i funkcjonowanie łożyska. Gdy dziecko potrzebuje niezbędnych składników odżywcze pobieranych przez łożysko, obecność w nim skrzepów krwi może spowolnić wzrost dziecka.

Około 5% dzieci urodzonych przez matki z toczniem również cierpi na toczeń. Jest to spowodowane obecnością przeciwciał anty-ro i anty-la u noworodków które przedostały się do nich przez łożysko matki. Zazwyczaj toczeń noworodkowy ustępuje do 6 miesiąca życia. Istnieje większe prawdopodobieństwo, że u dziecka z toczniem noworodkowym w późniejszym okresie życia rozwinie się toczeń rumieniowaty. W niektórych przypadkach dziecko może urodzić się z wadami serca, jednak jest to wada uleczalna, Jeżeli kobieta urodziła dziecko z toczenim noworodkowym prawdopodobieństwo, że i następne dziecko będzie miało tą chorobę wynosi około 25%.

 

Badania dla kobiet w ciąży z toczniem


W jaki sposób dbać o ciążę w czasie tocznia? Toczeń jest uważany za chorobę wysokiego ryzyka u kobiet w ciąży dlatego kobiety będą musiały mieć ściśle monitorowane zdrowie oraz będą musiały bardzo często odwiedzać lekarza. Najczęściej wykonuje się następujące badania:

– badania krwi – badając krzepliwość krwi

– regularne pomiary ciśnienia krwi w celu sprawdzenia kobiety pod kątem nadciśnienia indukowanego przez ciążę

– badanie moczu w celu wykrycia śladowych ilości białka

– USG w celu monitorowania rozwoju dziecka

– badanie Dopplera aby upewnić się czy istnieje prawidłowy przepływ krwi przez pępowinę szczególnie w trzecim trymestrze ciąży

– monitorowane płodu by sprawdzić czy puls dziecka jest prawidłowy i czy nie istnieje oznaka bloku serca u dziecka zwykle spowodowanych przez przeciwciała

 

Czy mogę zażywać leki w czasie ciąży?


Jeżeli nie wystąpiło u ciebie zaostrzenie w trakcie tocznia które uderzyło na stawy możesz przyjmować niesteroidowe leki przeciwzapalne takie jak Ibuprofen. Jednak w przypadku ciąży lekarz nie zalecać stosowania tych leków. W przypadku ciąży która jest młodsza niż trzeci trymestr szczególnie w trzecim trymestrze ciąży stosowanie leków niesteroidowych przeciwzapalnych może być toksyczne dla dziecka.

Kortykosteroidy mogą być stosowane miejscowo w postaci maści w celu leczenia wysypki oraz wewnętrznie lub w iniekcji najczęściej. stosowanym kortykosteroidem jest Prednizolon. Jest to bardzo skuteczny lek zmniejszający zapalenie oraz łagodzący ból stawów i mięśni oraz zmęczenie. Należy pamiętać aby nie przekraczać dawki zalecanej przez lekarza. Prednizolon w niskim stężeniu nie przenika przez łożysko więc nie ma ryzyka uszkodzenia płodu w szczególnie w okresie 14 tygodnia ciąży.

Stosowanie kortykosteroidów w późniejszych stadiach ciąży może zwiększać ryzyko wystąpienia nadciśnienia oraz cukrzycy spowodowanej przez ciążę. Jednak niektóre kortykosteroidy stosuje się  w późnym okresie ciąży w celu przyspieszenia rozwoju płuc dziecka – jeżeli podejrzewa się że dziecko urodzi się przedwcześnie duże stężenia kortykosteroidów przenikają przez łożysko.

Leki przeciwmalaryczne są bardzo skuteczne w zmniejszaniu stanów zapalnych i uszkodzenie skóry w przebiegu tocznia. Leki te uważane są za bezpieczne podczas ciąży.

Leki immunosupresyjne takie jak myklosporyna oraz azathioprine mogą być również stosowane w okresie ciąży.

Inne leki immunosupresyjne antymetabolity i środki cytostatyczne takie jak metotreksat i cyklofosfamid mogą być szkodliwe dla dzieci i nie należy ich stosować w czasie ciąży.