Toczeń i naczynia krwionośne

Zapalenie naczyń – jest stanem w którym dochodzi do uszkodzenia wewnętrznej części naczyń krwionośnych. Najczęściej uszkodzenia te powodują białe krwinki. Białe krwinki są to ciała które krążą we krwi i służą organizmowi jako elementy ochronne przed infekcją. Zwykle białe krwinki niszczą wirusy oraz bakterie, jednak z powodu błędu układu immunologicznego atakują one wewnętrzną część naczyń krwionośnych.

zapalenie-naczyn-w-toczniu

Ponad 48% chorych po 6 miesiącach w toczniu notuje trwałą remisję po zastosowaniu protokołu DLS → czytaj więcej

Zapalenie naczyń może mieć wpływ:

– bardzo małe naczynia krwionośne (kapilary),
– średnie naczynia krwionośne (tętniczki i żyłki)
– duże naczynia krwionośne (tętnice i żyły).

Istnieje kilka mechanizmów w których zapalenie naczyń może powodować problemy ogólne

– Małe skrzepy mogą powodować powstawanie mikroskopijnych krwawień w tkance są one widoczne jako bardzo małe czerwone lub fioletowe kropki w skórze

– W przypadku większych skrzepówskrzep taki może tworzyć większe struktury tworząc na przykład małe wyczuwalne guzy pod skórą które znajdują się w naczyniu krwionośnym

Najnowsze badania dowodzą, iż L-formy bakterii są przyczyną choroby

– Wnętrze naczynia krwionośnego masz może zostać zwężone poprzez odkładające się złogi skrzepliny krwi w wyniku czego dochodzić do zmniejszenia się światła naczynia oraz utrudnienia przepływu krwi

– Wnętrzne światła naczynia może zostać całkowicie zamknięte poprzez zakrzepy krwi tworząc blokadę oraz żylak

– Jeżeli przepływ krwi jest zatrzymany tkanki które otrzymują krew z danej tętnicy mogą ulegać martwicy na przykład osoba może odczuwać zimny palec, oznacza to, że właśnie do tego palca nie dobiega odpowiednia ilość krwi, może się to także objawiać w bólu danego organu

 

Co powoduje zapalenie naczyń?


Zakażenie ścian naczyń krwionośnych jest to bardzo rzadki objaw występuje w momencie kiedy do sklepu dostaną się bakterie wirusy lub grzyby do tego miejsca z kolei zostają wysyłane białe krwinki które mają za zadanie zniwelować zakażenie z powodu kontaktu skrzepu z wewnętrzną ścianą naczynia krwionośnego dochodzi do zapalenia naczyń taka choroba wymaga natychmiastowej antybiotykoterapii

Przeciwciała które są wytworzone do wewnętrznej ściany naczyń krwionośnych. W takim przypadku zapalenie naczyń powstaje w wyniku połączenia się przeciwciała z cytoplazmą neutrofilów w wyniku czego dochodzi do powstania zapalenia oraz uszkodzenia wewnętrznej ściany naczyń krwionośnych

– Reakcja immunologiczna lub „alergiczna” z wewnętrzną ścianą naczyń krwionośnych. Ta przyczyna jest najbardziej powszechna. Z niewiadomych przyczyn substancje budujące wewnętrznych ścianę naczyń krwionośnych są rozpoznawane jako obce w związku z tym organizm wytwarza antygeny które wiążą się z tym czynnikiem. Kompleksy immunologiczne niszczące antygeny w skutek czego dochodzi do zapalenia poszczególnych komórek wewnętrznej ściany naczynia.

Niestety niektóre kompleksy immunologiczne nie spełniają swojego zadania i nie niszczą antygenów, zamiast tego pozostają w organizmie zbyt długo i krążą we krwi tworząc złogi oraz gromadzą się one w zewnętrznej ścianie naczyń krwionośnych co potęguje stan zapalny.

 

Jakie choroby są związane z zapaleniem naczyń?


Zapalenie naczyń może występować w wielu różnych chorobach. Zapalenie naczyń może również występować samodzielnie, bez żadnych chorób współistniejących związanych z zakażeniem lub inną chorobą. Niektóre z tych chorób, które mogą powodować zapalenie naczyń są to kolejno:

– toczeń
– reumatoidalne zapalenie stawów
– polimialgia reumatyczna
– twardzina
– ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń (ziarniniak Wegenera)
– krioglobulinemia
– rumień guzowaty
– nowotwory
– białaczka
– chłoniak

 

Jakie są objawy zapalenia naczyń?


Zapalenie naczyń może powodować różne objawy w zależności od tego, która tkanka i w jakim stopniu zostanie zaangażowana w uszkodzenie.

Niektóre osoby nie mają poważnych objawów, ale zauważają plamy na skórze. Inni osoby mogą być bardzo chore z objawami układowymi i poważnymi uszkodzeniami narządów wewnętrznych.

Objawy w tym wykazie są pogrupowane w oparciu o obszary w których występuje zapalenie naczyń.

Objawy ogólnoustrojowe mogą obejmować:

– Gorączka
– Ogólne złe samopoczucie
– Bóle mięśni i stawów
– Słaby apetyt
– Wychudzanie
– Zmęczenie

 

Skóra


Zmiany skórne z powody zapalenia naczyń:

–  Czerwone lub fioletowe kropki (wybroczyny), zazwyczaj najliczniejsze na nogach
– Większe plamy, o wielkości palca z których niektóre wyglądają jak duże stłuczenia

Rzadsze zmiany zapalne naczyń są pokrzywka, wysypka swędząca i bolesne lub delikatne grudki.

Obszary martwej skóry może pojawić się jako:

– Wrzody (zwłaszcza wokół kostek)
– Małe czarne plamki na końcach palców lub wokół paznokci i palców
– Zgorzel palców u rąk i nóg.

 

Stawy


Obolałe stawy, obrzęk i ciepłota stawów oraz ich zapalenie. Deformacje wynikające z powodu zapalenia stawów są rzadkie.

 

Mózg


Zapalenie naczyń w mózgu może powodować wiele komplikacji, od łagodnych do ciężkich, w tym:

– Bóle głowy
– Zaburzenia behawioralne
– Zamieszanie
– Drgawki
– Udary

 

Nerwy obwodowe


Zapalenie nerwów obwodowych w wyniku zapalenia naczyń, mogą obejmować:

– Drętwienie i mrowienie (zwykle w rękach lub nodze lub palcach u rąk i nóg)
– Utrata czucia i utratę siły (zwłaszcza stóp i rąk).

 

Jelita


– Niedostateczny przepływu krwi w jelicie może powodować kurcze, ból brzucha i wzdęcia.

– Jeśli obszary w ścianie jelita rozwiną zgorzel, krew pojawia się w kale.

– Jeżeli pojawi się otwór (perforacja) w ścianie jelit, pojawi się zapalenie otrzewnej z rozlanym bólem brzucha może – w tym przypadku wymagana jest operacja.

 

Serce


– Zwężenie naczyń w tętnicach wieńcowych jest rzadkie w toczniu.
Jeśli to nastąpi, może powodować uczucie ciężkości w klatce piersiowej podczas wysiłku (dławica piersiowa), która ustępuje po odpoczynku.

– Zawały zdarzają się rzadko w wyniku zapalenia naczyń.

 

Płuca


– Zapalenie naczyń tej tkanki może powodować ataki przypominającego zapalenia płuc,  zmiany rentgenowskie w klatce piersiowej, które wyglądają jak zapalenie płuc i objawiają się gorączką i kaszlem.

– Czasami zapalenie może prowadzić do bliznowacenia tkanki płuc i przewlekłej duszności.

 

Nerki


– Zapalenie naczyń nie jest powszechne w nerkach u osób z toczniem, nawet tych, którzy mają toczniowe zajęcie nerek.

– Zapalenie naczyń w nerkach może nie powodować żadnych objawów, choć większość osób z zapaleniem naczyń nerek ma wysokie ciśnienie krwi.

– Może pojawić się białko w moczu i czerwone krwinki w badaniu mikroskopowym moczu

 

Oczy


– Czasami zapalenie naczyń w oczach nie powoduje żadnych objawów. Zwykle jednak zaburzona jest ostrości widzenia, która pojawia się nagle i pozostaje i może spowodować pewną stratę ostrości widzenia

– Zapalenie naczyń z udziałem drobnych naczyń krwionośnych siatkówki (na tylnej części oka), może występować w toczniu, wpływających na zdolność siatkówki do tworzenia obrazu

 

Jak zdiagnozować zapalenie naczyń?


Rozpoznanie zapalenia naczyń, opiera się na:

– historii choroby danej osoby
– obecnych objawach
– pełnym badaniu fizykalnyn
– wyniki specjalistycznych badań laboratoryjnych, w tym ANCA.
– badaniu krwi

Zaburzenia krwi, które często występują, gdy występuje zapalenie naczyń. Obejmują one:

– podwyższone OB
– niedokrwistość
– duża liczba białych krwinek
– pozytywny wynik testu ANCA

Badania krwi mogą być stosowane do identyfikacji kompleksów immunologicznych lub przeciwciał, które powodują zapalenie naczyń w układzie krążenia i w celu zbadania, czy poziom dopełniacza jest nieprawidłowy.

Badanie naczyń serca

Jeśli istnieją jakiekolwiek objawy sugerujące zaangażowanie serca, badania, które mogą być wykonane obejmują:

– EKG (elektrokardiogram)
– ECHO serca
– Skany serca

Badania naczyń płuc

W przypadku objawów płucnych, lekarz może zlecić wykonanie:

– Rentgen klatki piersiowej
– pomiaru zawartości tlenu w krwi tętniczej
– Test funkcji płuc, która wykorzystuje specjalistyczną maszynę do mierzenia jak dobrze płuca natleniają się.
– TK płuc

Badanie naczyń brzucha

Jeśli występują objawy brzuszne, lekarz może zlecić badanie USG lub skany jamy brzusznej.

Badania mózgu

Jeśli choroba wpływa na mózg, lekarz może zlecić skanowanie CAT i / wykonanie obrazowania mózgu za pomocą rezonansu magnetycznego (MRI) i ewentualnie angiogram.

Badanie samych naczyń krwionośnych

Lekarz może zastosować procedurę zwaną angiografia, aby zobaczyć czy występuje u Ciebie zapalenie średnich i dużych tętnic lub żył. Można to zrobić w dowolnym obszarze organizmu poprzez wstrzyknięcie barwnika w tętnicę lub żyłę w celu wyświetlania zarysów naczyń krwionośnych.

Techniki rezonansu magnetycznego mogą być modyfikowane w celu wizualizacji tętnic. Ultradźwięki mogą być używane, aby zbadać krzepnięcie w niektórych większych tętnicach i żyłach, które mogą być w stanie zapalnym.

Badanie tkanki (biopsja)

Rozpoznanie zapalenia naczyń jest najbardziej wiarygodne poprzez wykonanie biopsji z zajętej tkanki i przeanalizowanie tej tkanki pod mikroskopem. Lekarz może zalecić tę procedurę jako pierwszą.

 

Jak leczyć zapalenie naczyń?


Wybór leczenia zapalenia naczyń, zależy od kilku czynników:

Ciężkości zapalenia naczyń
Twojego ogólnego stan zdrowia
Twojej przeszłej reakcji na leki (pozytywnej lub negatywnej).

Wiele przypadków zapalenia naczyń nie wymaga leczenia. Na przykład, kilka miejsc na skórze razem nie wymaga stosowania żadnych leków.

Większość lekarzy zaleca stosowanie kortykosteroidów w początkowych okresie  leczenia zapalenia naczyń, takie jak prednizon, prednizolon lub metyloprednizolon (Medrol®).

Niektóre osoby z ciężkim zapaleniem naczyń lub zapalenie naczyń, które nie reaguje na steroidy będą musiały być leczone zapomocą leków cytotoksycznych. Leki cytotoksyczne zabijają komórki, które powodują zapalenie naczyń krwionośnych.

Najczęściej stosowane są azatiopryna (Imuran®), cyklofosfamid (CYTOXAN®) i mykofenolan mofetylu (CellCept). Leki cytotoksyczne są zazwyczaj stosowane w połączeniu z prednizonem, i są często skuteczne w leczeniu zapalenia naczyń.

Biologiczny lek o nazwie rytuksymab (Rituxan®), który zmniejsza ilość komórek B może być dobrym wyborem w leczeniu, często zamiast leków cytotoksycznych.