W jaki sposób lekarze są w stanie zdiagnozować fibromialgię?

Pierwszą wskazówką dla lekarza, że jego pacjent może mieć fibromialgię, jest skrupulatne wysłuchanie jego historii. Często osoba, która ma fibromialgię, będzie odczuwała charakterystyczny ból (zlokalizowany w różnych częściach ciała), będzie miała trudności wynikające ze wzmożonego zmęczenia, będzie miała nieregenerujący sen, albo będzie miała problemy z pamięcią i koncentracją.

Ponad 48% chorych po 6 miesiącach w toczniu notuje trwałą remisję po zastosowaniu protokołu DLS → czytaj więcej

Jednakże ludzie, podobne objawy mogą mieć też ludzie, którzy mają ciężkie zapalenie stawów w wielu różnych dziedzinach, niekontrolowane problemy z tarczycą, infekcje, zaburzenia metaboliczne i inne warunki implikujące odczuwanie bólu. W związku z tym, dla prawidłowej oceny osoby, która ma te problemy, zazwyczaj jest potrzebne wykonanie dodatkowych badań i serii testów. Pierwszym zaleceniem lekarza jest zazwyczaj wykonanie badanie fizykalnego. Jeżeli u pacjenta, który odczuwa znaczny ból stawów, przyczyną tego stanu będzie zapalenie stawów, wówczas badanie fizykalne może pokazać dowody na jego istnienie: dotknięte zapaleniem stawy są bowiem bardzo delikatne i spuchnięte.

Jednakże u osoby, która ma fibromialgię, bolesność będzie odczuwana również w miejscach znacznie oddalonych od stawów. W rzeczywistości, jedną z najbardziej przydatnych wskazówek dla lekarza jest zastanowienie się, czy pacjent po prostu ma artretyzm, czy może ma on artretyzm w towarzystwie fibromialgii. Osoba, która ma tylko chorobę stawów, będzie odczuwała bóle stawów w trakcie wykonywania badania fizykalnego, podczas gdy pacjent, który ma artretyzm oraz fibromialgię, będzie czuł ból nie tylko w okolicach stawów, ale również w mięśniach, na skórze, na szczycie kości, a także w obszarze więzadeł i ścięgien, które są rozmieszczone w szczelinach tych narządów. Ludzie, którzy mają równocześnie fibromyalgię i artretyzm, mogą odczuwać ból w stawach, a także w innych miejscach ciała.

Najnowsze badania dowodzą, iż L-formy bakterii są przyczyną choroby

W 1990 roku, American College of Rheumatology wystosował konkretne kryteria klasyfikacyjne dla fibromialgii. Kryteria te zostały ustanowione w celu zapewnienia, że ​​lekarze w różnych ośrodkach medycznych, w różnych częściach świata, będą mogli w ten sam sposób dokonywać diagnozowania pacjentów z fibromialgią (dotyczy to przede wszystkim podobnych rodzajów badań diagnostycznych w kontekście fibromialgii).

Aby uzyskać rozpoznanie fibromialgii na podstawie tych kryteriów, dana osoba musi mieć ból zlokalizowany po obu stronach ciała, powyżej i poniżej pasa, odczuwany przez co najmniej trzy miesiące. Ponadto, zostało zdefiniowanych osiemnaście punktów przetargowych na ciele każdego pacjenta z podejrzeniem omawianej choroby. Jeżeli dana osoba ma aż jedenaście z tych punktów bólu, w następstwie tego stanu może być u niej zdiagnozowana obecność omawianego schorzenia.

Wspomniany zestaw kryteriów klasyfikacyjnych jest bardzo przydatny dla lekarzy stosujących go w diagnostyce fibromialgii, ponieważ większość osób z fibromialgią spełnia takie kryteria. Jednakże, wymienione kryteria diagnostyczne nie są w stu procentach niezawodne. W rzeczywistości, około piętnaście procent pacjentów, którzy mają fibromialgię, nie spełnia tych kryteriów. Na przykład, obecność punktów odczuwania bólu może się u nich wahać z dnia na dzień.

Przez kilka dni dana osoba może odczuwać ból w wielu punktach na ciele: a zatem łatwo jej mieć wspomniane jedenaście punktów (lub więcej), natomiast kolejnego dnia może ona nie mieć prawie żadnych punktów lokalizacji bólu. Nie każdy pacjent, który choruje na fibromialgię, będzie też odczuwał ból w całym ciele. Niektórzy z nich będą rejestrowali ból zlokalizowany przede wszystkim po prawej stronie ciała lub z lewej strony ciała, albo na szyi i ramionach, ale nie w nogach. I chociaż będą oni mieli fibromialgię, nie będą spełniać wszystkich szczególnych kryteriów obecności choroby.

Niemniej jednak, testowanie czułości tych obszarów podczas wykonywania badania fizykalnego jest bardzo ważne w diagnostyce fibromialgii, a większość lekarzy doświadczonych w leczeniu fibromialgii wykonuje takie badania. Ważne jest przy tym, aby uświadomić sobie, że dana osoba może mieć fibromialgię mając mniej niż jedenaście z wymienionych punktów.

Ponieważ nie każda osoba z fibromyalgia będzie miała jedenaście lub więcej punktów w badania, eksperci od leczenia fibromialgii stworzyli dodatkowy zestaw kryteriów diagnostycznych dla omawianej choroby. Obecnie, lekarze specjalizujący się w omawianym schorzeniu stosują zarówno starsze kryteria klasyfikacyjne z 1990 roku, jak również nowsze kryteria diagnostyczne do określania obecności i stopnia nasilenia fibromialgii.

Po dokonaniu stosownego badania fizykalnego, lekarz najprawdopodobniej będzie chciał zrobić następnie kilka badań krwi i ewentualnie serii zdjęć rentgenowskich, w celu odnalezienia innych ewentualnych przyczyn bólu rozlanego po całym ciele. Należy pamiętać przy tym, że niektóre schorzenia mogą oddziaływać dokładnie tak samo, jak fibromialgia. Przykładem może być tu chorobą o nazwie zespół bólu wielomięśniowego, która powoduje silny ból u osób starszych. Ból pojawiający się przy tego rodzaju warunkach może być zidentyfikowany i leczony, a w następstwie odpowiedniej kuracji powinien ostatecznie ustąpić.

W tym miejscu należy wspomnieć o innych pacjentach, u którym mogą zostać zdiagnozowane inne zaburzenia (takie, jak chociażby toczeń albo inne przyczyny wystąpienia zapalenia stawów). Jednakże, jeżeli dane zaburzenie zostanie potraktowane w odpowiedni sposób, a pacjent nadal będzie odczuwał znaczny ból w wielu punktach ciała, to następnie przyjmuje się, że najprawdopodobniej ma on zarówno fibromialgię, jak i drugie, niezależne zaburzenie. W takich przypadkach niezwykle ważne jest, aby lekarze poddali terapii wszystkie istniejące stany chorobowe, w uzupełnieniu do podjętego leczenia samej fibromialgii.