Żołądek i jelita w toczniu

Jelita stosunkowo często dotykane są zapaleniem naczyń, natomiast żołądek nie jest zazwyczaj dotknięty bezpośrednimi skutkami tocznia.

Zapaleniami jelit nazywa się zapalne choroby jelit, które przede wszystkim obejmuje chorobę Crohna (zwaną także regionalnym zapaleniem jelit) i wrzodziejące zapalenie okrężnicy. Zaburzenia te mogą być przyczyną wielu problemów, w tym bólu brzucha, niedokrwistości z powodu utraty krwi, wzdęć i biegunek. Wymienione schorzenia wydają się być rzadko spotykanymi u osób z toczniem, a tylko dwanaście przypadków choroby Crohna i dwadzieścia trzy przypadki wrzodziejącego zapalenia jelita grubego zostały opisane w literaturze medycznej (w chwili pisania tego tekstu). W związku z tym, choroba zapalna jelit najprawdopodobniej występuje jako przypadek dwóch różnych chorób występujących w tej samej osobie, a toczeń będzie bezpośrednią przyczyną zapalenia jelit.

Wielu chorych po 4 miesiącach w przebiegu tocznia notuje trwałą remisję po zastosowaniu protokołu DLS → czytaj więcej

Inną chorobą autoimmunologiczną, która może mieć wpływ na jelito cienkie, jest choroba zwana celiakią (zwana również enteropatią z powodu nadwrażliwości pacjentów na gluten). Jest to choroba autoimmunologiczna, podczas której u pacjenta rozwijają się trudności z wchłonięciem pokarmów zawierających gluten (co jest szczególnie powszechne w produktach pochodzących z pszenicy). Może to spowodować wiele problemów, w tym biegunki, rozstroje żołądka, utrata masy ciała i niedokrwistość.

Badanie przeprowadzone w 2006 roku wykazało, że 2,4% chorych na celiakię miało również toczeń, co sugeruje, że choroby te mogą występować razem o więcej, niż dotychczas sądzono. Jednak ta teza musi być poddana dalszym badaniom, aby rozwiązać ten problem na pewno. W większym badaniu, wykonanym w 2012 roku, oceniano dwudziestu dziewięciu pacjentów pochodzących ze Szwecji i Stanów Zjednoczonych. Okazało się, że u ludzi, którzy mieli celiakię, było trzy razy bardziej prawdopodobne, że zdiagnozuje się u nich również toczeń, w porównaniu z populacją ogólną. Dlatego też związek między tymi chorobami nie wydaje się być słuszny.

Najnowsze badania dowodzą, iż L-formy bakterii są przyczyną choroby

Rozpoznanie celiakii rozpoczyna się od wykonania badania krwi dla obecności autoprzeciwciał IgA gliadyny, IgA endomysial i IgA transglutaminazy tkankowej. Jednakże, przeciwciała IgA gliadyny są powszechne u osób z toczniem (do dwudziestu pięciu procent pacjentów) – a zatem badania krwi mogą okazać się szczególnie użyteczne w diagnozowaniu choroby trzewnej u tych osób. Jeśli dana osoba ma pozytywny wpływ na endomysium lub przeciwciała transglutaminazie tkankowej, lub gdy lekarz podejrzewa, że cierpi ona na chorobę trzewną, najlepiej jest wykonać wtedy biopsję jelita cienkiego.

Podczas tej procedury, pacjent poddawany jest ezofagoduodendoskopii (lub w skrócie EGD). Przeprowadzający zabieg lekarz umieszcza cienki przewód światłowodowy w usta człowieka, a następnie prowadzi go w dół przełyku i żołądka, aż przejdzie do jelita cienkiego. Lekarz może wówczas odciąć mały kawałek ściany jelita cienkiego i wysłać go do laboratorium w celu przeprowadzenia badania pod mikroskopem, aby móc postawić diagnozę. Zaleceniem terapeutycznym przy celiakii jest unikanie pokarmów zawierających gluten. Bezglutenowa żywność jest coraz łatwiejsza do znalezienia w większości sklepów spożywczych.

Innym rzadkim powikłaniem tocznia w obrębie jelit jest choroba nazywana enteropatią z utratą białek. Ów problem pojawia się wtedy, gdy jelita nie są w stanie wchłonąć białka w prawidłowy sposób. Białko jest oczywiście bardzo ważne dla normalnego odżywiania (zwłaszcza albumina), ale jest również niezbędne dla zachowania płynów wewnątrz naczyń krwionośnych. Ludzie, którzy mają enteropatię z utratą białek, mają bardzo niski poziom albumin we krwi, w wyniku czego rozwija się u nich głęboki obrzęk, co oznacza, że ​​w efekcie następuje wyciek płynu z krwi i jego wejście do tkanek miękkich.

Ten płyn gromadzi się w obszarach najbliższych ziemi (ze względu na skutki działania grawitacji), w więc w stopach, kostkach i nogach, które mogą stać się z tego powodu bardzo spuchnięte. Stan pacjenta pogarsza się w ciągu dnia, gdy osoba chodzi, siedzi i stoi, ale poprawia się po tym, gdy pacjent się na chwilę położy. U około pięćdziesięciu procent ludzi będzie się również pojawiać biegunka związana z enteropatią, na skutek znacznej utraty białek. Omawiane schorzenie traktuje się podawaniem wysokich dawek steroidów. Czasami konieczne są również silniejsze leki immunosupresyjne, takie jak cyklosporyna i cyklofosfamid.

Dodatkowe przyczyny obrzęku występują częściej u osób z toczniem, niż u osób zdrowych. Najczęstsze przyczyny pojawienia się obrzęków obejmują: działanie uboczne leków, problemy z krążeniem, otyłość, jak również zaburzenia serca, wątroby i nerek. Lekarz musi dokonać dokładnej oceny obrzęku, by móc rozważyć wszystkie te możliwości. Enteropatia z utratą białek z powodu tocznia jest bardzo rzadką przyczyną obrzęków, jednak należy o niej wspomnieć w tym miejscu opracowania.

1. Przebieg choroby toczniowej ogół nie jest związany z zaburzeniami pracy żołądka.

2. Nieswoiste zapalenia jelit (takie, jak choroba Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego), rzadko występują w przebiegu tocznia.

3. Celiakia jest chorobą autoimmunologiczną, związaną z nadwrażliwością na gluten (obecnym szczególnie w produktach pochodzenia pszenicznego i innych zbożach).

4. Celiakia powoduje zaburzenia wchłaniania składników odżywczych, biegunki, niestrawność, niedokrwistości, jak również innych potencjalne problemy.

5. Obecność celiakii można podejrzewać u osób, które mają pozytywny wynik obecności przeciwciał endomysium IgA lub transglutaminazie tkankowej, ale najlepiej zdiagnozować ją na podstawie pobrania biopsji błony śluzowej dwunastnicy podczas wykonania endoskopii górnej.

6. Obecność u osób z toczniem pozytywnych przeciwciał gliadyny nie jest przydatne do zdiagnozowania celiakii u tego pacjenta.

7. Obecnie nie wiadomo na pewno, czy celiakia występuje częściej u osób z toczniem. Muszą być jednak wykonane dalsze badania w tym kierunku.

8. Możliwość pojawienia się celiakii jest eliminowana przez unikanie produktów zawierających gluten.